Czym jest lipoedema
Lipoedema, określana też jako “choroba grubych nóg”, to przewlekłe zaburzenie rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Dotyczy głównie kobiet i charakteryzuje się gromadzeniem tkanki tłuszczowej w obrębie nóg (uda, pośladki), ale nie dotyczy stóp i dłoni. Często mylona jest z otyłością i obrzękiem limfatycznym.
Wyróżnia się pięć typów lipoedemy:
- Typ I: Tłuszcz znajduje się między pępkiem a biodrami.
- Typ II: Tłuszcz znajduje się między miednicą a kolanami.
- Typ III: Tłuszcz znajduje się między miednicą a kostkami.
- Typ IV: Tłuszcz znajduje się między ramionami a nadgarstkami.
- Typ V: Tłuszcz znajduje się między kolanami a kostkami.
Przyczyny choroby grubych nóg
Dokładna przyczyna lipoedemy nie jest znana. Szacuje się, że w 20-60% przypadków występuje ona rodzinnie, więc można przypuszczać, że skłonności genetyczne i dziedziczne mogą mieć wpływ na rozwój choroby.
W związku z występowaniem choroby prawie wyłącznie u kobiet oraz rozpoczęciem występowania lub pogorszeniem się stanu w okresie dojrzewania, ciąży, menopauzy czy w momencie, gdy przyjmuje się doustne środki antykoncepcyjne, przypuszcza się, że lipoedema może mieć również związek z hormonami.
Objawy lipoedemy
Lipoedema objawia się zazwyczaj symetrycznym powiększeniem obrysów. Dotyczy obu kończyn dolnych (zazwyczaj zajęte są pośladki i uda), ale może pojawiać się również w kończynach górnych.
Mogą występować również dolegliwości bólowe, przybierające formy od łagodnych do ciężkich, oraz występujących ciągle lub tylko w niektórych przypadkach. Temu wszystkiemu towarzyszy uczucie ciężkich nóg i uczucie zmęczenia.
Na skórze bardzo łatwo pojawiają się siniaki. W odpowiedzi na dietę i ćwiczenia obserwuje się chudnięcie górnej części ciała bez znaczących zmian w obrębie dolnych partii.
Diagnostyka lipoedemy
Diagnostyka lipoedemy zaczyna się od wizyty lekarskiej, podczas której specjalista przeprowadzi wywiad i badanie przedmiotowe. Kluczowa będzie ocena objawów i typowego obrazu klinicznego. Należy przeprowadzić dobrą diagnostykę różnicową, aby nie pomylić lipoedemy z obrzękiem limfatycznym czy otyłością.
Specjalizacje lekarskie a obrzęki
Gdy zauważymy u siebie jakieś niepokojące objawy, zazwyczaj pierwsze kroki kierujemy do swojego lekarza rodzinnego. To on przeprowadza wywiad i wstępne badania, a następnie kieruje do lekarza konkretnej specjalizacji, aby pogłębić diagnostykę i zająć się istniejącym problemem.
Do kogo może skierować? Jest kilka możliwości:
- Angiolog – lekarz od naczyń krwionośnych i limfatycznych. Angiolog specjalizuje się w diagnozie i leczeniu pacjentów z chorobami żył, tętnic i naczyń limfatycznych. Najczęstsze powody wizyty to: opuchnięte nogi, żylaki, pajączki na skórze, mrowienie i drętwienie kończyn czy uczucie ciężkich nóg.
- Limfolog – specjalista od leczenia obrzęków limfatycznych. Limfologia zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu limfatycznego, szczególnie pacjentów z obrzękiem limfatycznym.
- Flebolog – lekarz diagnozujący i leczący schorzenia naczyń żylnych. Zajmuje się przede wszystkim pacjentami z żylakami, zakrzepicą i zapaleniem żył. Można wybrać się do niego również z pajączkami naczyniowymi, widocznymi przez skórę żyłami oraz niegojącymi się ranami na podudziu.
- Chirurg naczyniowy – specjalista zajmujący się chorobami układu naczyniowego. Najczęściej przyjmuje pacjentów z niewydolnością żylną, żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, tętniakami aorty czy chorobami zapalnymi układu krążenia.
Niepokojące objawy, które powinny skłonić do wizyty u lekarza
Co można nazwać niepokojącym objawem? Co powinno nas skłonić do wizyty u lekarza? Jakie objawy mogą świadczyć o występowaniu lipodemii czyli obrzęków tłuszczowych albo obrzęków limfatycznych?
Najczęściej w przypadku lipodemii są to:
- zwiększony obwód nóg, najczęściej symetryczny,
- ból nóg,
- uczucie ciężkości nóg,
- guzki pod skórą i cellulit,
- napięta i nieelastyczna skóra,
- nadwrażliwość i skłonność do otarć szczególnie w obrębie ud.
Natomiast w przypadku obrzęku limfatycznego można zauważyć opuchliznę kończyny lub jej części po jednej stronie ciała. Najczęściej problemem może okazać się ściągnięcie lub nałożenie biżuterii np. obrączki albo ubranie ulubionych spodni. O obrzęku limfatycznym mogą świadczyć również:
- bladość skóry,
- początkowo ciastowaty obrzęk,
- zaczerwienienie lub swędzenie,
- ból pojawiający się w zaawansowanym stadium.
Leczenie obrzęku limfatycznego i lipidowego skupia się w głównej mierze na zmniejszeniu obrzęku, bólu i dyskomfortu oraz zapobieganiu powikłaniom.
Do leczenia obrzęku limfatycznego Międzynarodowe Towarzystwo Limfologiczne rekomenduje zastosowanie Kompleksowej Terapii Przeciwobrzękowej, która obejmuje:
- manualny drenaż limfatyczny,
- kompresję,
- terapię ruchową,
- higienę i pielęgnację skóry,
- edukację w zakresie postępowania i profilaktyki.
Jak leczyć chorobę grubych nóg?
Ze względu na brak jednoznacznej przyczyny niemożliwe jest wyleczenie pacjenta z lipoedemy. Wszystkie strategie polegają na łagodzeniu objawów bólowych i redukcji stanu zapalnego.
Można zacząć od prostych nieinwazyjnych metod i stopniowo, jeśli zajdzie taka potrzeba, przejść do bardziej złożonych i inwazyjnych. Podstawą w codziennym funkcjonowaniu będą dieta i ćwiczenia, jednak nie w kontekście chudnięcia i spalania tłuszczów. Dieta przeciwzapalna ma spowolnić tempo lipoedemy, zwłaszcza gdy diagnoza była postawiona dość wcześnie. Należy ograniczyć produkty, które zawierają:
- cukier dodany,
- chemicznie modyfikowane tłuszcze,
- produkty o dużej zawartości soli,
- rafinowane zboża oraz gluten.
W przypadku diety przeciwzapalnej warto skonsultować się i wykwalifikowanym dietetykiem, który ma doświadczenie z tego typu chorobą. W naszym gabinecie – Dietetyk-Przemysław Sobiński.
Ćwiczenia z kolei mają za zadanie poprawić bądź utrzymać mobilność w stawach, zmniejszyć ich obciążenie oraz zredukować obrzęk.
Dodatkowo stosuje się leki i suplementy, które mogą pomóc w redukcji obrzęków i stanów zapalnych.
Można zastosować manualny drenaż limfatyczny, który może usprawnić krążenie, odżywić i dotlenić skórę, wspomóc redukcję wtórnego obrzęku i przygotować tkanki do innych ewentualnych zabiegów.
Kolejnym ważnym elementem jest kompresjoterapia. W przypadku choroby grubych nóg dobrze sprawdzają się pończochy uciskowe. Stopniowany ucisk wywiera odpowiednie ciśnienie na tkanki, dzięki czemu następuje redukcja obrzęków.
Wsparciem w leczeniu objawowym jest również presoterapia. Nie usuwa ona tłuszczu, jednak wspomaga metabolizm tkanki tłuszczowej i poprawia mikrokrążenie.
Zabieg zmniejsza napięcie i ból kończyn, przynosi subiektywną ulgę i działa relaksująco. W zaawansowanych stadiach presoterapia pomaga również usprawnić odpływ limfy, co zmniejsza powstały wtórny obrzęk limfatyczny. Do tego typu zabiegów przeznaczone są aparaty do presoterapii z których możesz skorzystać w naszym gabinecie.
W przypadku zaawansowanego stanu i braku poprawy leczeniem zachowawczym można zastosować metody inwazyjne. Pierwszym wyborem jest liposukcja, która może usunąć tłuszcz i pomóc zmniejszyć dolegliwości bólowe, poprawiając mobilność pacjentów. Jest to podstawowa metoda, która bardzo często jest wybierana, jednak współcześnie można skorzystać z wielu innowacyjnych metod, które nie będą takie urazowe i bolesne.
Obecnie istnieje wiele zabiegów wyszczuplających, które wiążą się z mniejszym ryzykiem.
Fala akustyczna
Zabieg z wykorzystaniem fali akustycznej wpływa na redukcję cellulitu, poprawę elastyczności skóry oraz rozbicie tkanki tłuszczowej i tym samym zmniejszenie obwodu ciała. Do zabiegu wykorzystuje się aparat z głowicą, wewnątrz której generowane są akustyczne fale dźwiękowe, które przenoszą się do wnętrza tkanek.
Jak przyspieszyć metabolizm tłuszczu po zabiegu wyszczuplającym?
Wyżej wymieniony zabieg związany jest z niszczeniem komórek tłuszczowych, które powinny zostać przetransportowane, zmetabolizowane i usunięte z organizmu. Aby działać efektywnie, należy wspomagać transport tłuszczu zaraz po zabiegu, co można uzyskać stosując drenaż limfatyczny.
W naszym gabinecie wykonuje się pakiety zabiegów wyszczuplających z drenażem limfatycznym CarePump EXPERT 8 (presoterapią). Dzięki czemu wspomaga się metabolizm tłuszczu, transport komórek tłuszczowych i ich wydalanie z organizmu. Ponadto przyspieszona zostaje regeneracja.
